Το Ισλάμ προέτρεψε τους ακολούθους του να τηρούν την αρχή της δικαιοσύνης σε όλες τις πτυχές της ζωής:
1. Δικαιοσύνη στη Διακυβέρνηση
“Ο Allah σας διατάζει να αποδώσετε ό,τι σας εμπιστεύθηκε, σ’ αυτούς που ανήκει κι όταν δικάζετε ανάμεσα σ’ ανθρώπους, να δικάζετε με δικαιοσύνη. Είναι εξαιρετική η διδασκαλία που σας έδωσε. Γιατί ο Αλλάχ όλα τα ακούει κι όλα τα βλέπει.” [An-Nisa: 58].
Το Ισλάμ κάλεσε επίσης στην ευεργεσία (Al-Fadl): “….Και μην ξεχνάτε να είστε γενναιόδωροι στις μεταξύ σας σχέσεις…” [Al-Baqarah: 237], ειδικά στις σχέσεις μεταξύ δύο ατόμων, όπως:
• Μεταξύ δανειστή και οφειλέτη: “Αν ο οφειλέτης βρίσκεται σε δυσκολία, δώστε του καιρό για να τον διευκολύνετε (να σας πληρώσει). Αν πάλι του χαρίσετε το χρέος από φιλανθρωπία, θα είναι καλύτερα – αν ξέρατε – για σας!” [Al-Baqarah: 280].
• Μεταξύ πωλητή και αγοραστή: Ο Προφήτης είπε: “Είθε ο Allah να ελεήσει τον άνθρωπο που είναι επιεικής όταν πουλάει, επιεικής όταν αγοράζει και επιεικής όταν ζητά την εξόφληση ενός χρέους.”
Ωστόσο, όταν υπάρχει ένα τρίτο πρόσωπο που κρίνει μεταξύ δύο πλευρών, οφείλει να εφαρμόζει αυστηρά τη δικαιοσύνη ώστε να αποδίδεται το δίκαιο: “…Είτε είναι πλούσιος είτε φτωχός. Γιατί ο Αλλάχ είναι πρόθυμος να τους προστατέψει και τους δυο (στην μαρτυρία). Να μην παρασύρεστε από τα πάθη της καρδιάς σας, μην τυχόν παρεκτραπείτε. Κι αν διαστρέφεστε το δίκαιο, ή αρνείστε να το κάνετε, μάθετε, ότι ο Allah είναι καλά πληροφορημένος για τις πράξεις σας.” [An-Nisa: 135].
Ο δίκαιος ηγέτης είναι ο πρώτος που θα βρει σκιά κάτω από τη σκιά του Αλλάχ την Ημέρα της Κρίσης.
2. Δικαιοσύνη στο Δικαστικό Σώμα
“….Και όταν μιλάτε (ή κρίνετε), να είστε δίκαιοι, έστω και αν αφορά κάποιον που είναι συγγενής σας….” [Al-An’am: 152]. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και αν ο υπαίτιος είναι συγγενής, η απόφαση πρέπει να είναι υπέρ της αλήθειας.
Για να είναι ο δικαστής αμερόληπτος, πρέπει να κρίνει μόνο όταν βρίσκεται σε ισορροπημένη ψυχολογική κατάσταση: “Ο δικαστής δεν πρέπει να δικάζει όταν είναι θυμωμένος.”
Η διατήρηση του κύρους του δικαστή: Λέγεται ότι ένας δικαστής επί εποχής του Χαλίφη Al-Mahdi (775-786) αρνήθηκε ένα δώρο που του προσφέρθηκε. Λίγες μέρες μετά, αυτός που πρόσφερε το δώρο παρουσίασε μια νομική υπόθεση ενώπιόν του. Ο δικαστής παραιτήθηκε. Ο Al-Mahdi του είπε: Έχουμε εμπιστοσύνη σε εσένα και στην δικαιοσύνη σου. Και έχεις ήδη επιτρέψει το δώρο. Οπότε γιατί παραιτήθηκες; Εκείνος απάντησε: “Ω Ηγέτη των Πιστών! Η δικαιοσύνη είναι ανεξάρτητη και είναι η ανώτατη αρχή. Ο δικαστής δεν είναι άξιος αν δεν εμπνέει τέτοιο σεβασμό ώστε κανείς να μην τολμά να του προσφέρει δώρο ή να ελπίζει σε μεροληψία. Το γεγονός ότι κάποιος τόλμησε να μου προσφέρει δώρο σημαίνει ότι έχασα το κύρος μου και δεν είμαι πλέον κατάλληλος για αυτό το αξίωμα.”
3. Δικαιοσύνη προς τον Αντίπαλο
“….και ας μην αφήσετε το μίσος των άλλων να σας κάνει να εγκαταλείψετε την δικαιοσύνη. Να είστε δίκαιοι. Η δικαιοσύνη είναι πιο κοντά στην ευσέβεια και να φοβάστε τον Allah. Γιατί ο Allah γνωρίζει πολύ καλά όλα, όσα κάνετε.” [Al-Ma’idah: 8].
4. Δικαιοσύνη μεταξύ των παιδιών στις δωρεές
Σύμφωνα με το Hadith: “Να είστε δίκαιοι μεταξύ των παιδιών σας στα δώρα… Μην με κάνετε μάρτυρα σε μια αδικία. Δεν θα θέλατε να σας φέρονται όλα με την ίδια ευλάβεια και σεβασμό; Τότε να είστε και εσείς δίκαιοι μαζί τους.”
5. Δικαιοσύνη στην Κληρονομιά
Πρόκειται για τη διανομή της περιουσίας όπως ορίζει ο Allah, χωρίς να στερείται κανείς το δικαίωμά του: “.. Ένα ορισμένο μερίδιο υπολογίζεται, άσχετα αν είναι μικρή ή μεγάλη κληρονομιά.” [An-Nisa: 7].
6. Δικαιοσύνη στo Ζύγισμα
“Ω λαέ μου, μετράτε και ζυγίζετε δίκαια και να μη σφετερίζεστε τα πράγματα που ανήκουν στους άλλους ανθρώπους και μη ζείτε στη γη με σκοπό να καταστρέψετε.” [Hud: 85]. Αυτό ήταν το κάλεσμα του προφήτη Σουάιμπ προς τον λαό του, οι οποίοι όμως αρνήθηκαν και τιμωρήθηκαν με σεισμό.
7. Δικαιοσύνη στις Συναλλαγές
Όσον αφορά την ανταπόδοση της καλοσύνης: “Υπάρχει άλλη ανταμοιβή για την καλοσύνη εκτός από την καλοσύνη;” [Ar-Rahman: 60].
