Monday, October 12, 2026
ΔιδασκαλίαΟ Προφήτης Μουχάμμαντ

Το νόμιμο, το απαγορευμένο και το αμφίβολο

O Abu ‘Abdullah, Al-Nu’man Ibn Bashir είπαν: «Άκουσα τον Αγγελιοφόρο του Allah να λέει: “Το Χαλάλ (νόμιμο/επιτρεπτό) είναι σαφές και το Χαράμ (απαγορευμένο) είναι σαφές, και ανάμεσά τους υπάρχουν ορισμένα πράγματα που είναι αμφίβολα, τα οποία οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν – αν είναι Χαλάλ ή Χαράμ. Έτσι, όποιος αποφεύγει τα αμφίβολα, διαφυλάσσει τη θρησκεία και την τιμή του, αλλά όποιος εμπλέκεται στα αμφίβολα, πέφτει στο Χαράμ.“

Το παράδειγμα αυτού είναι σαν τον βοσκό που βοσκάει τα ζώα του κοντά στο Al-Hima (δηλαδή τη γη που είναι δεσμευμένη για τα ζώα που ανήκουν στον βασιλιά)· είναι επομένως πολύ πιθανό κάποια από τα ζώα του να ξεστρατίσουν μέσα σε αυτό (στο Al-Hima). Κάθε βασιλιάς έχει ένα Hima, και το Hima του Allah είναι αυτά που Εκείνος έχει απαγορεύσει. Πράγματι! Υπάρχει ένα κομμάτι σάρκας στο ανθρώπινο σώμα· όταν αυτό είναι υγιές, ολόκληρο το σώμα είναι υγιές, και όταν φθείρεται, ολόκληρο το σώμα φθείρεται. Σίγουρα αυτό (το κομμάτι) είναι η καρδιά.» (Μπουχάρι και Μούσλιμ)

Τερμινολογία
Χαλάλ (Halal): Η λέξη Χαλάλ έχει εισέλθει στα αγγλικά (και διεθνή) λεξικά. Κυριολεκτικά σημαίνει νόμιμο. Σε τεχνικούς όρους, είναι το όνομα που δίνεται στη νομική κατηγορία των πραγμάτων που είναι επιτρεπτά στο Ισλάμ. Χαλάλ είναι αυτό που έχει καταστεί νόμιμο μέσω του Ιερού Κορανίου ή μέσω της Σούννα του Αγαπημένου Προφήτη (ευλογίες και ειρήνη του Allah ας είναι μαζί του).

Σύμφωνα με το Ισλάμ, «η πρώτη αρχή που θεσπίστηκε από το Ισλάμ είναι ότι τα πράγματα που δημιούργησε ο Αλλάχ και τα οφέλη που προκύπτουν από αυτά προορίζονται ουσιαστικά για τη χρήση του ανθρώπου, και ως εκ τούτου είναι επιτρεπτά. Τίποτα δεν είναι Χαράμ εκτός από αυτό που απαγορεύεται από ένα έγκυρο και σαφές Nass (κορανικό εδάφιο ή σαφή, αυθεντικό και ρητό Χαντίθ) από τον Νομοθέτη.»

Αυτό μας οδηγεί στο να κατανοήσουμε ότι η σφαίρα των απαγορευμένων πραγμάτων είναι πολύ μικρή, ενώ η σφαίρα των επιτρεπόμενων πραγμάτων είναι εξαιρετικά ευρεία.
Χαράμ (Haram) ή Μη-Χαλάλ: Το Χαράμ κυριολεκτικά σημαίνει το απαγορευμένο ή παράνομο. Στην τεχνική γλώσσα σημαίνει «αυτό που ο Νομοθέτης έχει απαγορεύσει απολύτως, δηλαδή στο Ιερό Κοράνιο ή στη σαφή Σούννα· όποιος εμπλέκεται σε αυτό είναι υποκείμενος σε τιμωρία σε αυτόν τον κόσμο.»
Στην πραγματικότητα, «υπάρχει μόνο ένας μικρός αριθμός έγκυρων και σαφών κειμένων (στο Κοράνιο και τη Σούννα) που αφορούν απαγορεύσεις.»

Στα μάτια της Σαρία (Ισλαμικού Νόμου), υπάρχουν διαφορετικοί βαθμοί Χαράμ. Μπορεί να είναι μείζον, έλασσον και ανεπιθύμητο (αποδοκιμαστέο).
Παρεμπιπτόντως, το δικαίωμα να καθιστά κάποιος κάτι νόμιμο ή να το απαγορεύει ανήκει αποκλειστικά στον Allah.

Hima: Σύμφωνα με το “A Dictionary of Islam”, Hima κυριολεκτικά σημαίνει «προστατευμένο, απαγορευμένο», ένα τμήμα γης που έχει δεσμευτεί από τον ηγεμόνα μιας χώρας ως βοσκότοπος· ένας ιδιωτικός βοσκότοπος. Αληθινά, κάθε ηγεμόνας έχει ένα hima, το οποίο είναι απαγορευμένο για τον λαό, και το hima είναι το πράγμα που απαγορεύεται από αυτόν στους ανθρώπους. Με άλλα λόγια, οι εκτάσεις που κρατούνται για τα ζώα του βασιλιά είναι εκτός ορίων για τα ζώα των άλλων. Επομένως, εάν τα ζώα των άλλων επεκταθούν πέρα από αυτά τα όρια και βοσκήσουν στο hima του βασιλιά, οι ιδιοκτήτες θα τιμωρηθούν.

Αυτό είναι μια όμορφη παρομοίωση για να μας δείξει ότι όσοι παραβιάζουν το Hima του Allah [τις απαγορεύσεις] θα τιμωρηθούν.

Καθοδήγηση και Ηθικά Διδάγματα
Αυτό το Χαντίθ απευθύνεται στη συνείδηση του πιστού, η οποία είναι ο επόπτης επιφορτισμένος με το καθήκον να αναλαμβάνει τη φροντίδα των πράξεων και να βλέπει ότι αυτές γίνονται σωστά. Με απλούστερα λόγια, είναι το κριτήριο που δείχνει την προσήλωση του Μουσουλμάνου στο Χαλάλ, την αποφυγή του Χαράμ και την αποχή από τη διάπραξη αμφίβολων πράξεων.

Αυτό το Χαντίθ παροτρύνει τους Μουσουλμάνους να αποφεύγουν τις αμφίβολες πράξεις, καθώς η διάπραξή τους θα μπορούσε να δελεάσει κάποιον να τολμήσει τις ίδιες τις απαγορευμένες πράξεις.
Αυτό το σπουδαίο Χαντίθ μας οδηγεί στο να αναφέρουμε μια σειρά από κανόνες σχετικά με τη συμπεριφορά και τη διαγωγή του Μουσουλμάνου ατομικά και στην κοινωνία.

Μεταξύ αυτών είναι:
1. Το Χαλάλ είναι πολύ σαφές στο Ισλάμ. Παραδείγματα: Όλα τα ωφέλιμα και αγαθά πράγματα, συμπεριλαμβανομένων των νόμιμων τροφίμων και ποτών, των ρούχων, των καλλωπισμών, του γάμου κ.λπ., εφόσον η βασική αρχή αναφέρεται στην αποδοχή των πραγμάτων εφόσον δεν υπάρχει κείμενο [από το Κοράνιο ή τη Σούννα] που να το απαγορεύει.
2. Το Χαράμ είναι επίσης σαφές και περιορισμένο. Παραδείγματα: το ψόφιο κρέας, το αίμα, το χοιρινό κρέας, τα αλκοολούχα ποτά/μεθυστικά, η δολοφονία άλλων, η ψευδορκία, η αχαριστία, η κλοπή, η δωροδοκία, η μοιχεία, η πορνεία, η τοκογλυφία, οι βρισιές, η προσβολή, η εξαπάτηση, ο φθόνος, το μίσος, το ψέμα και άλλα παρόμοια πράγματα που οι καλοί άνθρωποι αποφεύγουν.
3. Ό’τι οδηγεί στο Χαράμ είναι και το ίδιο Χαράμ.
4. Οι καλές προθέσεις δεν κάνουν το Χαράμ αποδεκτό.
5. Το Χαράμ απαγορεύεται σε όλους εξίσου.
6. Η απαγόρευση των πραγμάτων οφείλεται στην ακαθαρσία και τη βλαβερότητά τους.
7. Η ανάγκη επιβάλλει εξαιρέσεις.

Ωστόσο, αυτό το Χαντίθ προσθέτει ότι «υπάρχει μια γκρίζα ζώνη ανάμεσα στο σαφώς Χαλάλ και το σαφώς Χαράμ. Αυτή είναι η περιοχή του αμφίβολου. Ορισμένοι άνθρωποι ενδέχεται να μην είναι σε θέση να αποφασίσουν αν ένα συγκεκριμένο ζήτημα είναι επιτρεπτό ή απαγορευμένο· τέτοια σύγχυση μπορεί να οφείλεται είτε σε αμφίβολα στοιχεία είτε λόγω αμφιβολίας σχετικά με την εφαρμογή του κειμένου στις συγκεκριμένες περιστάσεις ή στο εν λόγω ζήτημα.»

«Σε σχέση με τέτοια ζητήματα, το Ισλάμ θεωρεί πράξη ευσέβειας για τον Μουσουλμάνο να αποφεύγει να κάνει αυτό που είναι αμφίβολο, προκειμένου να παραμείνει μακριά από το να κάνει κάτι Χαράμ. Αυτό είναι παρόμοιο με αυτό που συζητήθηκε νωρίτερα σχετικά με τον αποκλεισμό των οδών που οδηγούν στο Χαράμ.»

Παρεμπιπτόντως, ένας Μουσουλμάνος επιτρέπεται να συναλλάσσεται με κάποιον του οποίου το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας είναι Χαλάλ, ακόμη και να τρώει από το φαγητό του, εκτός εάν ο Μουσουλμάνος αναγνωρίσει κάτι Χαράμ, το οποίο ζητείται να αποφεύγουμε, καθώς η κατανάλωση Χαράμ σκοτεινιάζει την καρδιά και φθείρει τις πράξεις του ατόμου.

Αυτό το Χαντίθ δηλώνει ότι το να κάνει κανείς το Χαλάλ, να κρατιέται μακριά από το Χαράμ και να αποφεύγει τα αμφίβολα πράγματα αποτελεί ένδειξη μιας υγιούς καρδιάς, η οποία αντιπροσωπεύει το κέντρο της καθοδήγησης του ατόμου και την πηγή του καλού και του κακού.
Ο Αγαπημένος Προφήτης (ευλογίες και ειρήνη του Αllah ας είναι μαζί του) είπε: «Όποιος δίνει για χάρη του Allah, εμποδίζει για χάρη του Allah, αγαπά για χάρη Του, μισεί για χάρη Του, έχει επιτύχει μια πλήρη πίστη.»

Τέλος, εάν κατευθύνουμε τις τάσεις και τις δραστηριότητές μας προς το καλό και για χάρη του Allah, το Ιμάν (Πίστη) μας θα είναι τέλειο, εσωτερικά και εξωτερικά.